Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Κλειστών

Επιλογές

 

Πνευματικές Ομιλίες.

     

Ἐλευθερία ἐπιλογῆς Τό μεγάλο πλεονέκτημα τῶν ὁμιλιῶν

     Κάθε ὁμιλία εἶναι ἕνα ζωντανό κήρυγμα, ὅπου τό πᾶν ἐξαρτᾶται ἀπό τή θέληση τοῦ ἀκροατῆ˙ ὁ τόπος, ὁ χρόνος καί ὁ τρόπος ἀκρόασης, τό θέμα τῆς ὁμιλίας ἐναπόκεινται στήν προσωπική του ἐπιλογή. Μπορεῖ νά τήν ἀκούσει εἴτε μόνος εἴτε μέ ἄλλους, διακόπτοντας τή ροή τοῦ λόγου ὅποτε καί ὅσο θέλει, ἐπαναλαμβάνοντας ἤ σχολιάζοντας κάτι πού κέντρισε τό ἐνδιαφέρον του, ἐπιδιδόμενος καί σέ ἄλλες ἐργασίες, ἐξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο, στό σπίτι, στήν ἐξοχή, τήν ὥρα τοῦ φαγητοῦ, στό αὐτοκίνητο, περπατώντας στό δρόμο ἤ ἀναπαυόμενος, προτοῦ κοιμηθεῖ κ.τ.λ. Ἡ κασσέτα εἶναι πάντα στή διάθεσή του. Δέν χρειάζεται νά ὑποβληθεῖ σέ κόπο, ἔξοδα καί σπατάλη χρόνου γιά νά μετακινηθεῖ, δέν περιορίζεται ἀπό κοινωνικές ὑποχρεώσεις καί τύπους, δέν ἀναγκάζεται νά παρακολουθήσει τήν ὁμιλία ἀπό τήν ἀρχή ὥς τό τέλος σάν πειθαρχημένος μαθητής. Ἄν πάλι κουραστεῖ, μπορεῖ νά τή ἀναβάλει γιά ἄλλη φορά, χωρίς νά ντρέπεται μήπως προσβάλλει τόν ὁμιλητή. Ἄν εἶναι ὀπτικός τύπος, μπορεῖ κάλλιστα νά ἀπομαγνητοφωνήσει ὅ,τι θεωρεῖ ἀξιόλογο ἤ νά συνδυάσει τήν ἀκρόαση τοῦ λόγου μέ τήν παράλληλη μελέτη σχετικοῦ ἐντύπου.

     

Ἁπλότητα ὕφους

     Σκοπός τῶν ὁμιλιῶν δέν εἶναι ὁ ἐντυπωσιασμός τοῦ ἀκροατῆ διά τῆς ρητορικῆς δεινότητας ἤ τἡ στεγνή παράθεση ἠθικοδιδακτικῶν ἁγιογραφικῶν καί ἁγιοπατερικῶν χωρίων, ἀλλά ἡ ψυχική ὠφέλεια πού προκύπτει ἀπό τήν ἀφομοίωση τοῦ πνεύματος τῶν κειμένων καί τήν προσαρμογή τῶν θεμάτων στήν ἰδιαιτερότητα τῆς ἐποχῆς μας.

     Ἡ μεγάλη ἁπλότητα τῆς διατύπωσης ὄχι μόνο δέν ἀδικεῖ τή βαθύτητα τῶν νοημάτων, ἀλλά ἀντίθετα τήν ἀναδεικνύει καθιστώντας την προσιτή καί κατανοητή σέ ὅλους. Ἔτσι μπορεῖ νά ὠφεληθεῖ ὁ νέος καί ὁ ἡλικιωμένος, ἡ πολυμέριμνη μητέρα, ὁ μαθητής, ὁ βιοπαλαιστής, ὁ φοιτητής, ὁ διανοούμενος... Χάρη στήν ἀξιοποίηση τῶν τεχνολογικῶν ἐπιτευγμάτων γιά τήν πνευματική πρόοδο τοῦ ἀνθρώπου, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καταγράφεται καί ἀναπαράγεται ζωντανός, μεταδίδοντας γνώση, πίστη, ἐλπίδα, θάρρος, παρηγοριά, σύνεση... Ἀνάλογα μέ τίς ἀνάγκες τοῦ κάθε πιστοῦ «τά πάντα γέγονε τοῖς πᾶσι, ἵνα πάντως τινάς σώσῃ» (= ἔγινε τά πάντα γιά ὅλους προκειμένου νά σώσει μέ ὁποινδήποτε τρόπο κάποιους). (Α΄ Κορ.Θ.22)

     

Ποιότητα ζωῆς Ψυχαγωγία

     ῝Ενα εἶδος προσευχῆς, κατά τόν Ἅγιο Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη, εἶναι ἡ μελέτη τοῦ Θείου Λόγου. Ἀκούγοντας κανείς μία ὁμιλία, ἁγιάζει τήν ἐργασία του ἐφ' ὅσον βέβαια αὐτή δέν ἀπαιτεῖ ἰδιαίτερη διανοητική δραστηριότητα χάρη στό φωτισμό τοῦ νοῦ ἀπό τά ὑψηλά νοήματα. Μέ τήν ψυχή γαληνεμένη καί τό μυαλό πιό ξεκάθαρο, μποροῦμε νά ἐπιτύχουμε πολύ περισσότερα ἀπ' ὅ,τι μέ τήν νευρικότητα, τή σύγχυση καί τή βιασύνη. Οἱ κακοί λογισμοί πολλές φορές μᾶς ἀποσυντονίζουν μέ δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις στήν ἐργασία μας, ὅπως εἶναι οἱ σοβαρές παραλείψεις καί τά ἀτυχήματα.

     Ἡ ἠρεμία τῆς ψυχῆς ἐξασφαλίζει ὄχι μόνο τήν ἐπιτυχία ἑνός ἔργου, ἀλλά καί τή βιολογική ἰσορροπία, τήν ὑγεία τοῦ σώματος. Ἀντί νά φορτίζουμε τό νευρικό μας σύστημα μέ τίς συγκλονιστικές εἰκόνες καί τά ἄσεμνα θεάματα τῆς τηλεόρασης, ἀντί νά ἀναστατωνόμαστε μέ τίς προκατασκευασμένες εἰδήσεις καί τά ὑποσυνείδητα μηνύματα τῆς μουσικῆς, ἀντί νά συζητᾶμε νευρικά καί μεγαλόφωνα πασχίζοντας μάταια νά βροῦμε λύση στά προβλήματα τῆς καθημερινότητας, μποροῦμε νά μεταστοιχειώσουμε τήν ὥρα τοῦ φαγητοῦ σέ ὥρα προσευχῆς καί δοξολογίας, ἀκούγοντας μέ σιωπηλή ἱεροπρέπεια ἕνα λόγο γιά τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καί μ' αὐτό τό τρόπο νά συνδυάζουμε ταυτόχρονα τήν τροφή τοῦ σώματος μέ τήν τρυφή τοῦ πνεύματος.

     Ὅταν πάλι θέλουμε ν' ἀναπαυθοῦμε ἀλλά ὁ νοῦς στριφογυρίζει ἀκατάπαυστα στά προβλήματα τῆς ἑπομένης ἡμέρας, ἄς θυμηθοῦμε τόν εὐαγγελικό λόγο «Μή οὖν μεριμνήσητε εἰς τήν αὔριον, ἡ γάρ αὔριον μεριμνήσει τά ἑαυτῆς˙ ἀρκετόν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς» κι ἄς μετατρέψουμε τήν ἀυπνία σέ ἀγρυπνία ἀκούγοντας μία ὁμιλία.Χρησιμοποιώντας μάλιστα καί τά ἀκουστικά, δέν θά ἐνοχλήσουμε κανένα οὔτε καί θά κουράσουμε τά μάτια μας, ὅπως θά γινόταν ἄν διαβάζαμε κάποιο βιβλίο.

     Πολλές φορές καταφεύγουμε σέ διάφορες μορφές διασκέδασης, γιά νά ξεχάσουμε ἔστω καί λίγο τή σκληρή πραγματικότητα. Ὕστερα ὅμως συνειδητοποιοῦμε πώς τά προβλήματα μᾶς περιμένουν πάλι, ἴσως καί βασανιστικότερα. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ὄχι μόνο δέν διασκεδάζει (διασκεδάζω = σκορπίζω) ἀλλά ψυχαγωγεῖ (ψυχαγωγῶ = ψυχή + ἄγω), καλλιεργεῖ τό πνεῦμα, καταπραΰνει τίς ἔγνοιες καί παρέχει σοφές ἀπαντήσεις στά ζητήματα πού μᾶς τυραννοῦν.

     Ἀπό ὅσα προαναφέρθηκαν γίνεται φανερό ὅτι πολλές εἶναι οἱ δυνατότητες πού παρέχει ἡ μαγνητοφωνημένη ὁμιλία (σέ κασσέτα ἤ σέ C.D.) κι ὁ καθένας μπορεῖ νά τίς ἀξιοποιήσει ἀνάλογα μέ τόν τρόπο τῆς ζωῆς του. Τό σπουδαιότερο εἶναι ὅτι μᾶς βοηθάει νά ἐκμεταλλευτοῦμε τή σωτηριολογική ἀξία τοῦ χρόνου, νά ὠφεληθοῦμε πνευματικά μέ εὐχάριστο καί ξεκούραστο τρόπο, δραττόμενοι πολλῶν εὐκαιριῶν, κερδίζοντας ἀκόμα καί ἀπό δυσάρεστες, χρονοβόρες περιστάσεις, ὅπως εἶναι λόγου χάρη ἡ κυκλοφοριακή συμφόρηση σέ ὧρες αἰχμῆς, ἡ ἐκνευριστική ἀναμονή τοῦ τραίνου, ἡ ὑποχρεωτική παραμονή στό σπίτι ἤ στό νοσοκομείο λόγῳ ἀσθένειας κ.τ.λ. Ἀκόμα κι ὅταν ἔχουμε παραλύσει ἀπό θλίψη καί ἀκηδία, ἀκούγοντας καί μόνο μιά ὁμιλία μποροῦμε νά ἀντλήσουμε δύναμη καί χαρά ἀπό τά λόγια τοῦ Χριστοῦ καί τῶν Ἁγίων. Συμπερασματικά θά λέγαμε πώς, ἐάν θέλουμε, μποροῦμε νά κερδίσουμε ἀπό τό τίποτα, νά δώσουμε πνευματική διάσταση στό χαμένο χρόνο, ν\' ἀναπτύξουμε περισσότερο τήν προσωπική μας σχέση μέ τό Χριστό, νά χαρίσουμε τήν τόσο ποθητή «ποιότητα ζωῆς» στόν ἑαυτό μας καί στά ἀγαπημένα πρόσωπα τοῦ περιβάλλοντός μας.

     

Τό ἠλεκτρονικό βιβλίο

     Τά ἀναμφίβολα προτερήματα τῶν πνευματικῶν ἀναγνωσμάτων δέν ἀναιροῦν τήν ἀνεκτίμητη ἀξία τῶν πνευματικῶν ἀκουσμάτων. Οἱ φίλοι τοῦ βιβλίου ἴσως ἀντιτείνουν ὅτι ἐμβαθύνουν περισσότερο διαβάζοντας παρά ἀκούγοντας. Ἰσχύει ἄραγε στήν περίπτωσή μας αὐτό; Στίς ὁμιλίες αὐτές συνενώνονται τά πλεονεκτήματα καί τῆς ἀνάγνωσης καί τῆς ἀκρόασης, ἐπειδή ὁ ρυθμός τῆς ὁμιλίας εἶναι ἀρκετά ἀργός ὥστε ὁ νοῦς νά ἀφομοιώνει τίς πληροφορίες, ἐνῶ ταυτόχρονα γίνεται ἀνάγνωση ὄχι μόνον ἑνός κειμένου ἀλλά συνδυαστική παρουσίαση πολλαπλῶν κειμένων μέ παράλληλη ἑρμηνεία καί διεξοδική ἐξέταση ζητημάτων πού προκύπτουν ἀπό προσωπικές συναντήσεις συζητήσεις κι ἀπό τά ὑπαρκτά προβλήματα καί τίς ἀνησυχίες τῶν ἀνθρώπων. Πρόκειται δηλαδή γιά μιά πολυδιάστατη, ζωντανή ἀνάγνωση πνευματικῶν κειμένων, μέ σχόλια καί παρατηρήσεις πού ἀνταποκρίνονται στό σύγχρονο προβληματισμό. Μέσα σέ μία ὥρα συμπυκνώνεται ἡ ἐπίμοχθη μελέτη πολλῶν συγγραμμάτων καί ἡ πολυετής ἐμπειρία τῶν διαπροσωπικῶν σχέσεων. Ἡ μαγνητοφωνημένη ὁμιλία σέ C.D. ἤ σέ κασσέτα εἶναι τό ἠλεκτρονικό βιβλίο πού ἐξοικονομεῖ χρόνο καί κόπο. Ἡ ἁπλή, μονοδιάστατη ἀνάγνωση ἑνός βιβλίου ἀντίθετα, σπάνια μπορεῖ νά ἀποβεῖ τόσο γόνιμη, ὅσο ἡ ἐπεξεργασμένη μελέτη. Αὐτό βέβαια δέν σημαίνει πώς ἡ ὁμιλία ἀντικαθιστᾶ τό βιβλίο, ἀλλά μᾶλλον παίζει συμπληρωματικό, παράλληλο ρόλο στήν πνευματική μας τροφοδότηση.

     Ὁ γραπτός λόγος δέν διαθέτει τήν ἀμεσότητα, τή ζωντάνια τοῦ προφορικοῦ λόγου. Πολλές φορές ἡ ὀπτική εἰκόνα τοῦ κειμένου, μονότονη καί ἀνιαρή, μᾶς ἀποθαρρύνει˙ ἐγκαταλείπουμε τό διάβασμα προτοῦ καλάκαλά ξεκινήσουμε. Ἄλλοτε πάλι γυρίζουμε ἀνυπόμονα τίς σελίδες κι ὅταν φτάσουμε στό τέλος, συνειδητοποιοῦμε ὅτι ἐλάχιστα ὠφεληθήκαμε. Ἐπηρεασμένοι ἀπό τόν ἔντονο, ἀγχωτικό ρυθμό τῆς ζωῆς, διαβάζουμε νευρικά, γρήγορα καί ἐπιπόλαια, ποσοτικά κι ὄχι ποιοτικά, μέ ἀποτέλεσμα νά χάνουμε πολλές φορές τό νόημα, τήν οὐσία. Ἀντίθετα στήν ὁμιλία, ὁ ὁμιλητής ἔχοντας ἤδη μελετήσει τό γραπτό κείμενο, ἀναλύει ὄχι μόνο ἐννοιολογικά τά θέματα ἀλλά καί μέ τόν ἴδιο τόν τόνο τῆς φωνῆς. Στό γραπτό λόγο, ἄν μιά φράση διαβαστεῖ μέ λανθασμένο τρόπο, μπορεῖ νά μᾶς ὁδηγήσει σέ ἐπικίνδυνες παρανοήσεις παρερμηνείες.

     Τό βιβλίο ἀντλεῖ ζωή καί δύναμη ἀπό τό νοῦ καί τήν καρδιά τοῦ ἀναγνώστη, ἀπαιτεῖ τήν ἐνεργοποίηση μεγαλυτέρου δυναμικοῦ. Ἀντίθετα ἡ κασσέτα, προϋποθέτει βέβαια τήν προσοχή τοῦ ἀκροατῆ, εἶναι ὅμως πολύ πιό ξεκούραστη γιατί μεταδίδει ζωή καί δύναμη μεταφέροντας ἕνα κομμάτι ἀπό τήν ψυχή τοῦ ὁμιλητῆ. Εἶναι μιά ζωντανή παρουσία, μιά συντροφιά. Ὁ ρυθμός πού ἄλλοτε ἐπιβραδύνεται, ἄλλοτε ἐπιταχύνεται, οἱ παύσεις, ἡ ἔκφραση, οἱ διακυμάνσεις τῆς φωνῆς, ἡ ἐναλλαγή τοῦ ὕφους πού μεταβαίνει ἀπό τή συγκίνηση καί τή σοβαρότητα ὥς τό χιοῦμορ καί τήν ἁπλότητα, εἶναι στοιχεῖα πού διεγείρουν τό ἐνδιαφέρον τοῦ ἀκροατῆ, ὁ ὁποῖος μᾶλλον συμμετέχει παρά ἀκούει ἀδιάφορα καί παθητικά τό λόγο. Τό βασικότερο ἴσως γνώρισμα τῶν ὁμιλιῶν εἶναι ἡ πραότητα, ἡ συγκαταβατικότητα, ὁ ἤπιος τόνος τῆς φωνῆς πού ξεκουράζει ψυχικά σέ ἀντίθεση μέ ὁρισμένα «φλογερά κηρύγματα» φορτισμένα ἀπό συναισθηματικές ἐξάρσεις καί «ἱερή ἀγανάκτηση»...

     Ἡ σιωπηλή ἀνάγνωση συνήθως ὠφελεῖ μόνο τόν ἀναγνώστη. Ἄν κατ' ἐξαίρεση γίνει ἐκφώνως, αὐτό εἶναι κοπιῶδες. Μέ τήν ὁμιλία ὠφελοῦνται πολλοί ἀκροατές. Ὠφελοῦνται ἀκόμη καί ὅσοι δέν ἐπιθυμοῦν ἤ δέν μποροῦν νά διαβάσουν, λόγῳ κοπώσεως, γήρατος, ἀσθενικῆς ὁράσεως ἤ τύφλωσης κ.τ.λ. Ἄν λοιπόν τό βιβλίο συχνά γίνεται δῶρο ὡς πολύτιμος σύμβουλος καί σύντροφος τῆς ζωῆς μας, πόσο μᾶλλον ἡ κασσέτα ἤ τό C.D., ὅταν μάλιστα διατίθεται σέ πολύ χαμηλή τιμή γιά τήν διάδοση τοῦ Θείου Λόγου καί τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων...

     

Σειρές Πνευματικών Ομιλιών

     

Γιατί Πιστεύω

Ηδονή Οδύνη

Πνευματικές Νουθεσίες

Αόρατος Πόλεμος

Αμαρτία

Τα Θαύματα

Κύριε και Δέσποτα

Τηλεόραση

Οικολογία - Ορθοδοξία

Αντίχριστος

Προς Εφεσίους

Α΄ Επιστολή Ιωάννου

Η Επί του Όρους Ομιλία

Διάφορα θέματα

Ευαγγελικες Περικοπές

Αποστολικά Αναγνώσματα

Λόγοι Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου

Μελωδικά Μηνύματα

Επισκέπτες: